EĞİTİM SÜRECİ İÇERİSİNDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMENİN YERİ VE ÖNEMİ

Standart

EĞİTİMDE ÖLÇME DEĞERLENDİRMENİN ÖNEMİ YERİ

En yaygın anlamıyla eğitim “insan davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istendik yönden değişiklikler meydana getirme sürecidir” İnsan öğrendiklerinin büyük bir kısmını aile ve okul çevresinde edinir. İnsanın eğitim sürecinin amaçları, yöntemi, içeriği belirlenmiş ve özel bir çevrede ve eğitimi meslek edinenlerin rehberliğinde gerçekleşen kısmına Planlı Eğitim denir. Böyle bir eğitim sürecinde önce bazı soruların cevapları bulunur. Bunlar aşağıda gösterilmiştir. Dikkatlice incelendiğinde “ölçme ve değerlendirme sürecinin” böyle bir eğitim etkinliğinde yerini kolayca görebiliriz:

Cevap Aranana Soru

Ortaya Çıkan Eğitim Boyutu

1)      Niçin eğitileceğiz? 

Hangi insan tipini oluşturacağız?

2)      Ne Öğreneceğiz?

3)      Nasıl kazandıracağız?

4)      Nerede eğiteceğiz?

5)      Ne kadar öğrenildiğini, amaçlara ne oranda ulaşıldığını nasıl anlayacağız?

1)      Eğitimin Amacı 

2)      Eğitimin İçeriği

3)      Eğitimin Yöntemi

4)      Eğitimin Ortamı

5)      Ölçme ve Değerlendirme

Yılmaz,Hasan Eğitimde Ölçme Değerlendirme Mikro Basım-Yayın-Dağıtım Konya,1998

Eğitim süreci bir yatırımdır. İnsana yapılan yatırım. Diğer sektörlere göre çok daha pahalı ve uzun zaman alan bir yatırım. Bunu anlamak için ömrümüzün ne kadarını örgün eğitime ayırdığımız ve bir yıl içinde devletin ve ailemizin bizim için harcadığı parayı hesaplayalım Böylesine büyük bir yatırımın tesadüflere bırakılması düşünülebilir mi?

Eğitimle kazandırılmak istenen yeni davranışların beklenen düzeyde öğrenilmiş olup olmadığına karar verebilmek için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekir. Önce bu davranışların, geçerliliği ve güvenirliliği yeterli derecede yüksek olan ölçme araçlarıyla ölçülmesine ihtiyaç vardır. Bir kişinin belli davranışlarda erişmiş olduğu yetkinlik ve kararlılık nesnel bir biçimde belirlenmedikçe, bu kişinin ilgili davranışlarda beklenen düzeye erişmiş olup olmadığına karar verilemez. (Özçelik,1998:12)

Doğru olan bilgi için öğrenci tanışmalı, zihinde kurmalıdır .eğer biz mukayese edeceksek başka öğrencileri gösterip örnek için öğrenciden öğrenciyi karşılaştırma bilgisine sahip olmalıyız. Değerlendirmenin sebebi, bütün eğitim aktivitelerini söylemektir. (Tenbrink,1974:29) Kararlaştırmanın usulü eğitimsel gerçeklerin realitesi oluyor ( Hopkins,1997,3)

İşte eğitim süreci içerisinde ölçme ve değerlendirme  ile, hedef davranışların ne kadarını gerçekleştirdiğimizi, gerçekleştiremediğimizi amaçların neler olduğunu, hangi konuların yeterince öğrenildiğini, hangilerinde eksiklerin bulunduğunu ve bu eksikliklerin neler olduğunu, yanlış öğrenmeleri, yeterince öğrenilmeyen konuların hangileri olduğunu görürüz. Ölçme ve değerlendirme faaliyeti sayesinde amaçlarımızı ve hedef davranışlarımızı yeniden gözden geçiririz. Bunları öğrencilerimizin özelliklerine uygun hale getirir ve bu şekilde ifade ederiz. Eksik öğrenilen konuları tespit eder., ileriki dersleri bunları göz önüne alarak planlarız.. Yanlış öğrenmeleri vakit geçirmeden düzeltmek için fırsatlar elde ederiz Ölçe ve değerlendirme süreci sayesinde öğrencilerimize doğru ve etkili geri bildirimler verebiliriz. Onlara daha etkili rehberlik yapabiliriz. Öğretim metodumuzdan, öğrenmenin ortamından, dersin içeriğinden ve diğer faktörlerden kaynaklanan ve öğrenmeleri olumsu yönde etkileyen değişkenleri tespit edebilir ve düzeltebiliriz Bu yüzden ölçme ve değerlendirme eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Uygulana bir eğitimin başarılı olup olamadığının, başarılı ise ne derecede ve hangi öğrenciler için başarılı olduğunun bilinmesi istenir. Eğitim işlemi devam ederken, başarısızlığın ve başarısız bireylerin erken tanınması, önlem alınmasını kolaylaştırır. Başarı derecesinin bilinmesi ve başarısızlık hallerinin ortaya çıkarılması, ileride girişilecek benzer eğitim etkinliklerinin daha gerçekçi esaslarla planlanmasına yardım eder. (Turgut.1997:1)

Ölçme, herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etmektir. (İşman,1998:13)

Ölçme, bir gözleme türüdür. Bizi ilgilendiren bir özellik veya oluşumun niceliğini belirlemeye yarar. (Yıldırım,1983:2)

Eğitimde değerlendirme, belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını yada ne derecede ulaşıldığını gösterir. (İşman,1998:29)

Ölçme bize sadece bir şeyin niceliğine ilişkin bilgi verir; bu bilginin yeterli olup olmadığı, istenilen ve türden olup olmadığı ise bir değerlendirme sorunudur. (Yıldırım,1983:2)

Eğitim sürecinde ölçme ve değerlendirmenin fonksiyonları şöyle özetlenebilir.

Değerlendirme, öğrenciye davranışını nasıl  değiştireceği hakkında bilgi verir.

  1. Değerlendirme, yeterince başarılı olan öğrenciyi motive eder.
  2. Değerlendirme, öğrenci hakkında verilecek kararlara dayanak olur.
  3. Değerlendirme, öğretmenin kendi öğretiminin ne derecede etkili olduğunu kestirmesine yardım eder.
  4. Değerlendirme, yöneticilere ve diğer ilgililere bilgi verir.

EĞİTİMDE ÖLÇME DEĞERLENDİRMENİN ÖNEMİ

Bilgi çağı olan 21. yüzyıl da dünya milletleri ayakta kalabilmek için  eğitime büyük yatırımlar yapacaklardır. Çünkü bu bilgi çağında bilgi üretimi yalnızca verilecek olan kaliteli eğitim ile sağlanabilir. Bu nedenle, eğitim-öğretimde yapılacak olan her türlü faaliyet, mesela öğrenci başarılarının değerlendirilmesi, öğrencilerin yeteneklerine uygun olarak yönlendirilmesi ve projeler mesela öğretmen yetiştirme ve eğitim programlarının çağdaşlaştırılması, belli bir plana göre uygulanacaktı. Ölçme ve değerlendirmeden sonra yapılması gereken iş elde edilen sonuçların sağlıklı bir biçimde en düşük hata payı ile yorumlanmasıdır. Eğe bu milletin sahip olduğu eğitim kurumu ve kuruluşlar gerekli olan faaliyetleri etkili olarak planlayıp ve en az hata ile değerlendirmeleri yapamazlar ise yeryüzünde silinmeye mahkum olacaklardır.

Biz öğretimi farklı değerlendirdiğimizde ve bilgi öğrenme yöntemleri, onu kesin yapma önemli olabilir, ölçüt (kriter) bizim kararımızda kullanılır ve bizim değerlendirmemiz içinde oldu.( Dicking,Germaine,1992:4)

Bunun için. Eğitim alanında yapılacak olan bütün eğitim-öğretim faaliyetlerinin başarılı olması için ilk önce öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusunda yetiştirilmeleri gerekmektedir. Eğitimde ölçme ve değerlendirme eğitim-öğretim faaliyetlerini hatasız ve hedeflere uygun olarak uygulamak ve uygulama sonuçlarını etkili bir biçimde yorumlamaktır. Belirlenen hedeflere ulaşmak için eğitimde ölçme ve değerlendirme kubaşık bir şekilde uygulanması gerekir. Diğer bir ifade ile, ilk önce ölçme yapılacak daha sonrada yapılan uygulamaların etkililiği değerlendirme faaliyetleri ile kontrol altına alınacaktır.

Bütün eğiti faaliyetlerinde planlanan hedefler ve davranışlar bulunmaktadır. Öretilen dersler için dersler için belirlenen bu hedefler ve davranışlar eğitim-öğretim süreci boyunca öğrencilere kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bunun yanında da, yapılan her eğitim faaliyetinin belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol edilmesi eğitim sisteminin sağlıklı yapısını korumak için ön koşul niteliğindedir. İşte bu sırada, eğitimde ölçme ve değerlendirme önem taşımaktadır. (İşman,2000:184)  Eğitimde birtakım ölçmeleri yapılması esastır. Ölçmelerin yapıldığı bir eğitim faaliyetini, değerlendirme takip eder. Ölçülmesi ve değerlendirilmesi yapılmayan bir eğitim-öğretim faaliyetinin yararlı olduğu iddia edemeyiz. (Öcal,1994:18)

KAYNAKLAR

Fuat, M,Turgut, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme,Yargı Matbaası,Ankara,1997 İşman Aytekin,  Türk Eğitim sisteminde Ölçme ve Değerlendirme, Değişim

İşman Aytekin, Eski cumalı, Eğitimde Planlama ve Değerlendirme, Değişim Yayınları, Adapazarı, 2000

Öcal, Mustafa, Ay, Mehmet, Emin, Eğitimde Ölçme Değerlendirme Uludağ Üniversitesi Yayınları,Bursa,1994

Özçelik,Ali Durmuş,Ölçme ve Değerlendirme,ÖSYM Yayınları,Ankara,1998

Tekin,Halil ,Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme,Yargı Yayınları,Ankara,1982

Yıldırım,Cemal Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme ( Öğretmenler İçin El Kitabı) ÖSYM Yayınları,Ankara,1983

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s